Келечек тууралуу кыялдар менен коркунучтарды картага түшүрүү

Agora командасы 2026-ж., 21-октябрь

Кандай келечекти каалайсыз? Кандай келечектен чочулайсыз? Сиздин кыялыңыз ким үчүн коркунучтуу түшкө айланышы мүмкүн?

2026-жылдын 21-октябрында Agoraнын тең негиздөөчүсү Yuting Jiang жана Learning Planet Institute уюмунун негиздөөчүсү François Taddei Plurality University Network уюштурган Untameable Futures жолугушуусунда онлайн семинар өткөрүштү.

François сунуштаган кыялдарды этикалык негизде айкалыштыруу ыкмасы адамдарды келечекке байланыштуу үмүттөрү жана кооптонуулары менен бөлүшүүгө чакырат. Катышуучулар өздөрү элестеткен келечек жыйынга катышпаган адамдарга, келечек муундарга жана тирүү жандыктардын башка түрлөрүнө кандай таасир этерин ойлонуп, бирге ишке аша ала турган кыялдарды издешет.

Катышуучулар келечек тууралуу көз караштары эмнеде дал келип, эмнеде айырмаланарын көрө алышы үчүн Agora Citizen Network платформасын колдондук.

Семинар кантип өттү

Семинардын төрт кадамы: сурамжылоо; добуш берүү жана пикирлер картасын көрүү; жуп болуп сүйлөшүү; жаңы пикирлерди кошуп, кайра добуш берүү жана жыйынтык чыгаруу.

  1. Үмүттөрдү жана кооптонууларды чогултуу. Семинарга чейин 11 киши сурамжылоодо бирден кыялын жана бирден кооптонуусун жазды. Алардын жоопторун жалпылап, добуш берүү үчүн 14 пикир даярдадык.
  2. Добуш берүү жана картаны көрүү. Талкуу режиминде катышуучулар добуш берген ар бир пикир боюнча «Макулмун», «Макул эмесмин» же «Так билбейм» деген жооптордун бирин тандашты. Андан соң алгачкы пикирлер картасын чогуу карашты.
  3. Жуп болуп сүйлөшүү. Катышуучулар добуш берүү экранынан чыгып, кыялдарын кантип айкалыштыра аларын экиден талкуулашты.
  4. Пикирлерди кошуу, кайра добуш берүү жана жыйынтык чыгаруу. Катышуучулар Agoraга кайтып, жаңы пикирлерди кошуп, кайра добуш беришти. Жаңыланган картаны чогуу карап, жыйынтык чыгарышты. Agoraдагы талкуу ачык бойдон калды.

Agora пикир топторун жана орток пикирлерди кантип аныктайт

Agora катышуучуларды ар кандай пикирлерге кандай добуш бергенине жараша топтоо үчүн машиналык үйрөнүүгө арналган ачык булактуу Red Dwarf китепканасын колдонот. Эсептөөлөр детерминисттик: добуштар менен жөндөөлөр бирдей болсо, жыйынтык да бирдей чыгат. Каалаган адам баштапкы кодду карап, эсептөөлөрдү текшере алат. Топтор түзүлгөндөн кийин гана Agora чоң тил моделин колдонуп, аларга ат коюп, ар бир топтун көз карашын эң жакшы чагылдырган пикирлерди кыскача баяндай алат.

Agora ар башка пикир топтору бир эле пикирге кандай добуш бергенин салыштырат. Топторду бириктирген пикирлер ар башка топтордон колдоо табат. Башка маселелерде пикир келишпестиктер болсо да, алар топтордун кайсы маселеде ою бир жерден чыкканын көрсөтөт.

Карта эмнени көрсөттү

Семинардын аягына чейин 34 адам 23 пикир боюнча жалпысынан 616 добуш берди. Пикирлердин тогузун катышуучулар семинардын жүрүшүндө өздөрү жазышты.

Agoraнын пикирлер картасында үч топ көрсөтүлгөн: 10 гуманист (29%), 13 экосоциалист (38%) жана 9 прогрессчил (26%).

Картада үч пикир тобу көрүндү. Гуманисттер бетме-бет баарлашууну баалашып, технология ой жүгүртүү жөндөмүбүздү алсыратышы мүмкүн деп кооптонушту. Прогрессчилдер технологияга жана онлайн баарлашууга көбүрөөк үмүт артышты. Экосоциалисттер капитализмден ары өтүүнү жана жаратылыштын укуктарын таанууну көбүрөөк колдошту.

Ар бир топтогу катышуучулардын 90 пайыздан ашыгы келечек муундар үчүн таза дарыялар менен таза абаны экономикалык өсүштөн жогору коюуну жактады. Катышуучулар жазган дагы эки пикир үч топтон тең колдоо тапты:

  • «Элестетүү жөндөмү — курууга боло турган инфраструктура».
  • «Биз каалаган келечекте да кандай келечекти каалай турганыбыз тууралуу пикирлерибиз кескин айырмалана бериши мүмкүн».

Экинчи пикир кыялдарды этикалык негизде айкалыштыруу ыкмасынын маңызын ачат. Ар түрдүү көз караштарды баалоо алдыга жылууга жардам берет: жалгыз калганда байкабай өтүп кете турган мүмкүнчүлүктөрдү чогуу көрө алабыз.

Мындай семинар өткөрсөңүз, жыйынтыктоочу талкууга бир талаштуу пикирди жана ар башка топтор колдогон бир пикирди алып чыгыңыз. Кайсы кыялдар бирге ишке аша аларын, ага кандай шарттар керектигин жана кимдин көз карашы дагы эле эске алынбай калганын сураңыз. Agoraнын талкуу өткөрүү боюнча колдонмосун окуңуз.

Ыкма жана Untameable Futures иш-чарасындагы талкуу тууралуу кененирээк Plurality University Network уюмунун баяндамасынан окуңуз.