ترسیم نقشهٔ رؤیاها و کابوسها دربارهٔ آینده
چه آیندهای را آرزو میکنید؟ از چه آیندهای میترسید؟ رؤیای شما ممکن است برای چه کسی کابوس باشد؟
در ۲۱ اکتبر ۲۰۲۶، یوتینگ جیانگ، همبنیانگذار آگورا، و فرانسوا تادی، بنیانگذار Learning Planet Institute، در گردهمایی Untameable Futures به میزبانی شبکهٔ Plurality University Network، کارگاهی آنلاین برگزار کردند.
روش فرانسوا، بافتنِ اخلاقیِ رؤیاها، از افراد میخواهد امیدها و ترسهایشان را دربارهٔ آینده بیان کنند، به تأثیر این آیندههای ممکن بر کسانی که در کارگاه حضور ندارند، نسلهای آینده و گونههای دیگر بیندیشند و به دنبال رؤیاهایی بگردند که میتوانند در کنار یکدیگر تحقق پیدا کنند.
از شبکهٔ شهروندی آگورا کمک گرفتیم تا شرکتکنندگان ببینند تصویرهایشان از آینده کجا به هم نزدیک میشوند و کجا از هم فاصله میگیرند.
کارگاه چطور پیش رفت؟
- جمعآوری امیدها و ترسها. پیش از کارگاه، ۱۱ نفر در پرسشنامه هر کدام یک رؤیا و یک ترس نوشتند. از پاسخهای آنها ۱۴ گزاره برای رأیگیری تهیه کردیم.
- رأیدادن و بررسی نقشه. در حالت گفتوگو، شرکتکنندگان برای هر گزارهای که به آن رأی دادند، یکی از گزینههای «موافقم»، «مخالفم» یا «مطمئن نیستم» را انتخاب کردند. سپس همه با هم نخستین نقشهٔ دیدگاهها را بررسی کردند.
- گفتوگوی دونفره. شرکتکنندگان از صفحهٔ رأیگیری فاصله گرفتند و دونفره دربارهٔ اینکه رؤیاهایشان چگونه میتواند در کنار هم تحقق پیدا کند، حرف زدند.
- ثبت گزاره، رأیگیری دوباره و جمعبندی. شرکتکنندگان به آگورا برگشتند، گزارههای تازه نوشتند و دوباره رأی دادند. سپس همه با مرور نقشهٔ بهروز، بحث را جمعبندی کردند و گفتوگو باز ماند.
آگورا چطور نقشهٔ گروههای دیدگاهی را ترسیم میکند و زمینهٔ مشترک را مییابد؟
آگورا از Red Dwarf، موتور متنباز یادگیری ماشین، استفاده میکند تا شرکتکنندگان را بر اساس الگوی رأیدادنشان به گزارههای مختلف گروهبندی کند. محاسبات قطعی و بازتولیدپذیرند: رأیها و تنظیمات یکسان، نتیجهای یکسان به دست میدهند. هر کسی میتواند درستی این محاسبات را با بررسی کد منبع ارزیابی کند. پس از تشکیل گروهها، آگورا میتواند با یک مدل زبانی بزرگ برای گروهها نام انتخاب کند و گزارههایی را خلاصه کند که بیش از همه دیدگاه هر گروه را بازتاب میدهند.
آگورا رأی گروههای مختلف به هر گزاره را با هم مقایسه میکند. گروههای مختلف از گزارههای پلساز حمایت میکنند. این گزارهها نشان میدهند که گروهها با وجود اختلاف بر سر مسائل دیگر، بر سر چه چیزهایی توافق دارند.
نقشه چه چیزی نشان داد؟
تا پایان جلسه، ۳۴ نفر دربارهٔ ۲۳ گزاره در مجموع ۶۱۶ رأی ثبت کردند. شرکتکنندگان ۹ گزاره را در طول کارگاه نوشتند.
نقشه سه گروه دیدگاهی را نشان داد. انسانگرایان به ارتباط حضوری اهمیت میدادند و نگران بودند که فناوری توانایی فکر کردن را در ما تضعیف کند. ترقیخواهان به فناوری و ارتباط آنلاین امیدوارتر بودند. سوسیالیستهای زیستمحیطی بیشتر از گذار از سرمایهداری و اعطای حقوق به طبیعت حمایت میکردند.
بیش از ۹۰٪ از اعضای هر گروه با این گزاره موافق بودند که حفظ پاکیزگی رودخانهها و هوا برای نسلهای آینده باید بر رشد اقتصادی مقدم باشد. هر سه گروه از دو گزارهٔ دیگر که شرکتکنندگان نوشته بودند نیز حمایت کردند:
- «تخیل زیرساختی است که میتوان آن را ساخت.»
- «در آیندهای مطلوب، همچنان میتوانیم بر سر اینکه آیندهٔ مطلوب چه شکلی است، اختلافنظر جدی داشته باشیم.»
گزارهٔ دوم روحِ بافتن اخلاقی رؤیاها را نشان میدهد. ارجگذاشتن به تنوع دیدگاههایمان به پیشرفت کمک میکند، چون امکانهایی را پیش چشم ما میآورد که شاید بهتنهایی نمیدیدیم.
اگر این تمرین را برگزار میکنید، برای گفتوگوی پایانی یک گزارهٔ اختلافبرانگیز و گزارهای را انتخاب کنید که چند گروه از آن حمایت کردهاند. بپرسید کدام رؤیاها میتوانند با هم محقق شوند، چه شرایطی لازم است و هنوز دیدگاه چه کسانی را نشنیدهایم. راهنمای تسهیلگری آگورا را بخوانید.
برای آشنایی بیشتر با بافتنِ اخلاقیِ رؤیاها و گفتوگوی گردهمایی Untameable Futures، خلاصهٔ کارگاه را به قلم شبکهٔ Plurality University Network بخوانید.

